Op deze pagina vind je een opsomming van de meest gebruikte maatregelen.
Voor de algemene informatie verwijzen we zoveel mogelijk naar een onafhankelijke bron. We vullen dat aan met tips die specifiek zijn voor onze buurt. De volgorde van de maatregelen is willekeurig gekozen. Denk bij verduurzaming aan de koude periodes, maar ook aan de warme periodes.
Vragen of opmerkingen zijn welkom, via een email naar werkgroepenergiewatergras@gmail.com
Dakisolatie
Algemene informatie over het isoleren van je dak vind je op https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-besparen/dakisolatie/
Onze aanvullingen:
- Op de gordingen (dakbalken) van onze woningen ligt plaatmateriaal. Dat bestaat uit spaanplaat van twee centimer met daarop een laagje PUR van ongeveer 1 tot 2 cm. De tengels voor de panlatten liggen in dat laagje PUR (zie foto). Op de tengels zijn de panlatten bevestigd.
- De isolatiewaarde is (22mm spaanplaat en 30 mm PUR op de demoversie website van Ubakus) Rc = 1,33 m²K/W. https://www.ubakus.de/nl/rc-waarde-calculator/?
- De PUR-laag is in zeer veel gevallen nog in goede staat en zorgt er ook voor dat eventueel vocht aan de buitenkant niet zomaar tot lekkage leidt. Maar er zijn ook woningen waarbij de PUR-laag is aangetast of nagenoeg verteerd is.
- Wil je aan de buitenkant isoleren zonder je dak te verhogen? Er zijn in onze buurt ervaringen met isolatiedekens (zoals bijvoorbeeld Superquilt, Ati Pro Bardage en Airflex).
- Voor de aanpak vanaf de buitenkant suggereert Milieucentraal ook “3. Isolatie onder de dakpannen spuiten of blazen”. Vanwege het laagje PUR op onze dakplaten raden we deze methode sterk af.
- Waarschuwing als je het schuine dak van binnenuit wil isoleren: zorg ervoor dat er geen vocht kan worden opgesloten in de constructie. De PUR-laag aan de buitenkant is nogal dampdicht. Ophoping van vocht kan leiden tot condensatie met als gevolg schimmel of aantasting van de spaanplaat. Gebruik eventueel klimaatfolie aan de binnenkant.
- Onze tweelaagswoningen (typen A en B) zijn zeer geschikt voor de variant “zoldervloer isoleren”
- Bij de originele woningen is de afwerking van de zolderplaten met de verdiepingsvloer niet afgedicht.
Verdere uitleg over de betekenis van R en U waardes vindt u op:
- over de R-waarde (https://www.joostdevree.nl/r/r-waarde#R-waarde_en_calculators):
De R-waarde geeft het warmte-isolerend vermogen van een materiaallaag aan, vaak gebruikt als isolerende waarde van muren, vloeren, daken. De R is de warmteweerstand van een materiaallaag.
- over de U-waarde https://www.joostdevree.nl/u/u-waarde
Bij de isolatie van ramen (glas en kozijn) wordt vaak de U-waarde gebruikt.De U-waarde is de omgekeerde waarde van de R-waarde.
Glas en kozijnen
Algemene informatie over het vervangen van glas en/of kozijnen vind je op https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-besparen/dubbelglas-hr-glas-tripleglas/
Onze aanvullingen:
- Bedenk vooraf hoe je wilt ventileren. In onze woningen wordt verse lucht aangevoerd door de roosters in de ramen, de ventilatiebox op zolder zorgt voor de afvoer (douche en toilet, soms keuken).
- Je kunt het nieuwe glas voorzien van zelfregelende roosters
- Als je overschakelt op (balans)ventilatie kunnen de roosters achterwege blijven en heb je extra veel profijt van je nieuwe glas.
- Het is prima mogelijk om nieuw glas te plaatsen in bestaande houten kozijnen. Maar dan zit je wel vast aan een grondige schilderbeurt; en de originele kozijnen hebben vaak hun beste tijd gehad en de scharnierende delen zijn niet gemaakt voor dubbel of triple glas. Of andersom: als er een schilderbeurt op stapel staat, dan is het te overwegen om tegelijk glas te vervangen. Aluminium kozijnen zijn vaak nog niet voorzien van een koudebrug en daarmee een zwak punt voor isolatie.
- De oorspronkelijke houten voordeur (en brievenbus) sluit in veel gevallen niet goed af en is daarmee een koude bron.
- Zorg bij nieuwe kozijnen voor een goede luchtdichte afsluiting op de gevel (met stelkozijnen).
Ventilatie
Ventilatie en luchtlekkage zorgen voor een substantieel deel van het warmteverlies. Maar verse lucht is noodzakelijk. Check dus bij elke energiemaatregel of de ventilatie op orde blijft. Algemene informatie over de manier van ventilatie in onze woningen vind je op https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/ventilatie/
Onze aanvullingen:
- Zoals bij de opmerkingen over glas al aangegeven: zelfregelende roosters verlagen het warmteverlies
- Je kunt ook kiezen voor vraaggestuurde ventilatie. De afzuigventilator regelt dan op basis van aanwezigheid of CO2-meting. (Zie ook “kijken bij de buren”)
- Je bespaart het meeste energie door het toepassen van balansventilatie met warmteterugwinning. Dat kan lokaal (per ruimte) of centraal.
- In onze type F-woningen is de centrale variant vrij eenvoudig toepasbaar. (Zie ook “kijken bij de buren”)
- Voor de andere woningtypen is het een behoorlijke ingreep. Maar er zijn al meerdere goede voorbeelden in onze buurt. (Zie ook “kijken bij de buren”)
- Let op waar je het aanzuigpunt plaatst. Als je pech hebt haal je de rook van je houtstokende buren binnen.
Vloerisolatie
Algemene informatie over het isoleren van je vloer vindt je op https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-besparen/vloerisolatie/
Onze aanvullingen:
- Als je kiest voor vloerverwarming dan is vloerisolatie eigenlijk een must.
- De meeste aannemers eisen dat de kruipruimte geen puin of ander afval bevat.
- Bij het aanbrengen van geblazen PUR is goede menging van groot belang voor de uitharding. Kies dus een gerenommeerde uitvoerder.
- Bij folies zoals Tonzon moeten de aansluitingen aan de randen luchtdicht zijn, anders gaat het effect verloren.
- Als de kruipruimte te vochtig is dan kan het nodig zijn om eerst een laag schelpen of hydrokorrels (bv Argex) te storten, of een bodemzeil aan te brengen.
- Volgens onze informatie hebben onze woningen geen Kwaaitaal-vloeren.
Gevelisolatie
Algemene informatie over het isoleren van de spouwmuur vind je op https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-besparen/spouwmuurisolatie/
Onze aanvullingen:
- In veel woningen is de spouw al eens nageïsoleerd. Het is niet altijd even duidelijk hoe goed dit nu nog functioneert. Maar over het aanvullen van oude na-isolatie zijn de meningen verdeeld. En het is erg duur om het oude materiaal te verwijderen.
- Wie na-isolatie overweegt, kan het beste eerst de voegen checken. Wie opnieuw zou willen voegen, kan dat het beste doen voor het na-isoleren van de spouw. Daarna kan de gevel ook geïmpregneerd worden zodat de gevel geen vocht opneemt.
- Er zijn in onze buurt ook voorbeelden van isolatie door het plaatsen van een voorzetwand aan de binnenkant.
- De verdiepingvloeren zijn vaak verbonden met de buitenlucht en daarmee een lek in de isolatie.